Spotkanie w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego w sprawie Projektu COP 2
W dniu 21 maja 2026 roku w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego odbyło się spotkanie poświęcone projektowi Centralnego Okręgu Przemysłowego 2, dalej COP 2, jako systemowego programu wzmacniania i unowocześnienia potencjału przemysłowego, technologicznego, surowcowego, energetycznego i logistycznego Polski. Spotkanie miało charakter merytorycznej prezentacji założeń projektu oraz rozmowy o jego możliwym znaczeniu dla bezpieczeństwa Polski, Sił Zbrojnych RP, gospodarki narodowej oraz zobowiązań sojuszniczych. W spotkaniu uczestniczył Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, generał Wiesław Kukuła, oraz przedstawiciele środowiska COP 2: prof. dr hab. Paweł Soroka jako koordynator projektu, dr Dariusz Prokopowicz jako ekspert w zakresie ekonomii, bankowości i finansowania przedsięwzięć rozwojowych oraz dr inż. Paweł Knast jako ekspert w obszarze technologii przemysłowych, organizacji produkcji i rozwiązań inżynierskich.
W pierwszej części spotkania Profesor Paweł Soroka przedstawił genezę, historyczne odniesienia oraz zasadnicze cele i założenia projektu. COP 2 ma być centralnym, największym okręgiem przemysłowym w Europie Środkowej, obejmującym jako struktura sieciowa całą Polskę. Podkreślono, że COP 2 jest inicjatywą społeczną, bezpartyjną i ponadśrodowiskową, której znaczenie wykracza poza bieżące podziały polityczne oraz pojedyncze cykle wyborcze. Projekt nawiązuje do dorobku II Rzeczypospolitej i do tego, co udało się osiągnąć w dwudziestoleciu międzywojennym dzięki wizji budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego. Wskazano, że współczesna koncepcja COP 2 rozwija tamtą logikę działania w nowych realiach gospodarczych, technologicznych i geopolitycznych, z uwzględnieniem przemysłu 4.0 i 5.0, bezpieczeństwa państwa, odporności infrastruktury krytycznej oraz konieczności budowy krajowych zdolności produkcyjnych, zwłaszcza w zakresie produkcji finalnej. Zaznaczono również, że projekt posiada szczególny wymiar historyczny i symboliczny, ponieważ jego rozwój odbywa się z akceptacją rodziny Eugeniusza Kwiatkowskiego, wizjonera, twórcy przedwojennej koncepcji COP i jednej z najważniejszych postaci polskiej myśli gospodarczej XX wieku. W tym ujęciu COP 2 nie jest próbą prostego odtworzenia rozwiązań z przeszłości, lecz współczesną odpowiedzią na potrzebę silnego, nowoczesnego i technologicznie suwerennego państwa.
W dalszej części spotkania omówiono ekonomiczne i finansowe podstawy projektu. Dr Dariusz Prokopowicz przedstawił COP 2 jako przedsięwzięcie wymagające połączenia nowoczesnego przemysłu z nowoczesnym finansowaniem. Wskazano, że rozwój przemysłu 4.0 i 5.0 powinien opierać się nie tylko na automatyzacji, robotyzacji, cyfryzacji i zaawansowanych technologiach, lecz także na współpracy państwa, nauki, przedsiębiorstw, sektora bankowego, funduszy inwestycyjnych oraz partnerów strategicznych. Podkreślono znaczenie wieloźródłowego modelu finansowania, obejmującego środki publiczne, instrumenty rozwojowe, Bank Gospodarstwa Krajowego, Polski Fundusz Rozwoju, finansowanie bankowe, fundusze inwestycyjne, partnerstwo publiczno-prywatne, środki Unii Europejskiej, programy badawczo-rozwojowe oraz kapitał prywatny. Zwrócono uwagę, że przedsięwzięcie tej skali wymaga podejścia strategicznego, długiego horyzontu realizacji, stabilnych ram ustawowych oraz konsekwentnej współpracy ponad pojedynczymi cyklami wyborczymi. W tym ujęciu COP 2 może stać się impulsem do przejścia od gospodarki opartej głównie na podwykonawstwie do gospodarki rozwijającej własne technologie, własne produkty, własne zdolności projektowe oraz nowoczesne zaplecze przemysłowe.
Następnie dr inż. Paweł Knast przedstawił koncepcję czterech polskich okręgów technologiczno-przemysłowych, roboczo określanych jako Cztery Polskie Doliny Krzemowe. Wskazano, że są to:
- Dolina Zachodnia COP 2 (Polska Dolina Miedzi i Przemysłu Nowej Generacji),
- Dolina Północno-Wschodnia COP-2 (Polska Dolina Surowców Strategicznych i Technologii Nowej Generacji),
- Historyczna Dolina Centralna COP2 (Polska Dolina Przemysłu Obronnego i Nowych Technologii),
- Bełchatowska Dolina Energii, Surowców i Technologii Systemowych.
Dolina Zachodnia COP 2, której rdzeniem jest KGHM z siedzibą zarządu w Lubinie, może wykorzystywać zasoby miedzi i srebra do rozwoju przetwórstwa metali, produkcji kabli i elementów elektrycznych, przemysłu maszynowego, logistyki, portów morskich oraz korytarza Odry. Wskazano także znaczenie Doliny Północno-Wschodniej jako obszaru surowców strategicznych na czele z pierwiastkami ziem rzadkich, i technologii nowej generacji, powiązanego z Warmią, Mazurami, Podlasiem, logistyką północno-wschodnią oraz potencjałem przemysłowym przyszłego przetwarzania surowców dla elektroniki, sensorów i technologii cyfrowych. Historyczna Dolina Centralna została omówiona jako zaplecze przemysłu obronnego, lotniczego, chemicznego, materiałowego i technologii dual-use, natomiast Dolina Bełchatowska jako okręg energetyczno-infrastrukturalny oparty na kompleksie górniczo-energetycznym, infrastrukturze przesyłowej, transformacji terenów pogórniczych, magazynowaniu energii i bezpieczeństwie Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Podkreślono, że obszar ten może odgrywać istotną rolę w stabilizacji krajowego systemu energetycznego oraz zabezpieczeniu państwa przed przeciążeniami i zakłóceniami dostaw energii.
COP 2 został przedstawiony jako program zgodny z kierunkiem wzmacniania bezpieczeństwa państwa i nie wymagający zastępowania istniejących instytucji. Jego zadaniem może być porządkowanie i wzmacnianie zdolności niezbędnych do produkcji, naprawy, modernizacji, serwisowania, magazynowania i szybkiego odtwarzania wyrobów ważnych dla wojska, ochrony ludności, energetyki, transportu, infrastruktury krytycznej oraz całej nowoczesnej gospodarki przemysłu 4.0 i 50. Podkreślono, że bezpieczeństwo państwa nie zależy wyłącznie od zakupu gotowego sprzętu, lecz także od zdolności do jego projektowania, produkcji, serwisowania, naprawy, zasilania, transportu i odtwarzania w czasie pokoju, kryzysu lub wojny. Zwrócono uwagę, że państwo musi posiadać silne zaplecze gospodarcze, zdolne do zabezpieczenia jego funkcjonowania w chwilach zagrożenia i zapewnienia pracy obywatelom, utrzymania ciągłości funkcjonowania gospodarki oraz reagowania na skutki wojny, migracji, kryzysów infrastrukturalnych i zagrożeń bezpieczeństwa.
W podsumowaniu spotkania podkreślono, że COP 2 może być rozumiany jako forma odstraszania przez silną gospodarkę, zdolną do szybkiego reagowania na potrzeby obronne, kryzysowe i infrastrukturalne państwa. Szefowi Sztabu Generalnego WP przekazano w wersji elektronicznej dokumenty opisujące elementy projektu COP 2. Na zakończenie wykonano zdjęcie pamiątkowe (zdjęcie poniżej) oraz zasygnalizowano wybrane kierunki możliwych prac innowacyjnych, w tym koncepcję nowoczesnego umundurowania, specjalistycznych kół do pojazdów specjalnych oraz rozwiązań zabezpieczających pojazdy i obiekty infrastrukturalne. Spotkanie potwierdziło potrzebę dalszego doskonalenia strategicznego projektu COP 2, w obszarach: technologicznym, finansowym i obronnym, tak aby projekt mógł być analizowany jako długoterminowy program wzmacniania bezpieczeństwa i potencjału państwa, a nie wyłącznie jako zbiór pojedynczych inwestycji przemysłowych.
